Dréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe

(Limistéar Cathrach na Gaillimhe, Baile Átha an Rí, agus Maigh Cuilinn)

Tá fás an-suntasach tagtha ar Cheantar Uirbeach na Gaillimhe agus na gceantar máguaird faoin Straitéis Spáis Náisiúnta de bharr rath eacnamaíoch na gceantar seo. Mar thoradh air sin, tá dúshlán roimh an mbonneagar fuíolluisce cos a choinneáil leis an bhfás seo agus leis an éileamh méadaithe ar thalamh seirbhísithe nua le haghaidh tithíochta, forbartha tráchtála agus tionscail.

Tá comhairliúchán poiblí 8 seachtaine tosaithe ag Uisce Éireann ar dhréachtStraitéis Fuíolluisce na Gaillimhe agus ar na tuarascálacha comhshaoil ghaolmhara, an Mheasúnacht Straitéiseach Timpeallachta (SEA) agus an Ráiteas Tionchair Natura (NIS). Chun aighneacht a dhéanamh, seol chuig Uisce Éireann í trí ríomhphost, foirm aiseolais, nó sa phost faoin 23 Iúil 2026.

A short description of the Galway Wastewater Strategy with a project map and context to the strategy

An Straitéis

Tá sé mar aidhm ag dréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe straitéis draenála inbhuanaithe a sheachadadh a chosnóidh sláinte an phobail, a chosnóidh ár dtimpeallacht, agus a éascóidh fás go dtí 2080.

Sa dréacht-Straitéis, aithnítear réitigh roghnaithe chun acmhainn chóireála agus feidhmíocht an líonra a fheabhsú, agus tugtar tús áite d’infheistíochtaí thar thrí thréimhse phleanála: gearrthéarmach (2040), meántéarmach (2055), agus fadtéarmach (2080).

An Straitéis An Straitéis - opens in a new tab
A map of the affected areas in Galway with a diagram of the works

An Limistéar Staidéir

Cuimsítear Ceantar Uirbeach na Gaillimhe (GMA), Baile Átha an Rí, agus Maigh Cuilinn i limistéar staidéir Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe (GWS). Áirítear cathair na Gaillimhe agus a bruachbhailte, lena n-áirítear sé bhaile agus sráidbhaile, sa limistéar staidéir. Tá ceithre Ionad Cóireála Fuíolluisce (WWTP) sa limistéar staidéir, is iad sin Baile Átha an Rí, Maigh Cuilinn, Baile Chláir na Gaillimhe, agus Inis Caorach, an WWTP is mó sa réigiún. Áirítear le córas fuíolluisce Uisce Éireann sa réigiún líonraí bailithe fuíolluisce ina bhfuil níos mó ná 50 stáisiún caidéalaithe agus 29 draein uisce stoirme forsceite, agus tá an chuid is mó díobh suite i gCathair na Gaillimhe.

An Limistéar Staidéir An Limistéar Staidéir - opens in a new tab

An gá leis an Staidéar

I measc na ndúshlán atá roimh Mhórcheantar na Gaillimhe i ndáil le bailiú agus cóireáil fuíolluisce tá:

  • Fás Daonra agus Forbairt Eacnamaíoch
  • Comhlíonadh Rialála
  • Bonneagar atá ag dul in aois
  • Cosaint an chomhshaoil - brúnna ar na huiscí glactha ó sceite fuíolluisce.
  • Teacht aniar i leith an athraithe aeráide.

Buntáistí an Staidéir

Icon

Forbairt straitéise draenála inbhuanaithe do Cheantar Uirbeach na Gaillimhe i gcomhréir le Treoir Réime an AE maidir le hUisce agus leis na Rialacháin maidir le Cóireáil Fuíolluisce Uirbigh.

Icon

Meastóireacht ar réitigh mhalartacha agus sainaithint na réiteach draenála fuíolluisce is fearr agus costas saolré agus feidhmíocht chomhshaoil á gcur san áireamh.

Icon

Nasc dearfach a bhunú leis an bpobal agus muinín a spreagadh in UÉ mar chaomhnóirí iontaofa seirbhísí uisce agus fuíolluisce.

Icon

Leagtar amach na riachtanais maidir le cumas draenála agus cóireála fuíolluisce atá in ann freastal ar riachtanais an limistéir staidéir i gcomhthéacs na bPleananna Forbartha reatha, an Chreata Náisiúnta Pleanála, RSES 2020 agus acmhainneacht forbartha fhadtéarmach an limistéir suas go dtí an bhliain 2080.

Icon

Aithint réitigh chun moltaí na Straitéise Fuíolluisce a chur i bhfeidhm, mar aon le tosaíocht a thabhairt do thionscadail forfheidhmithe den sórt sin.

Icon

Aithint réiteach malartach le haghaidh bainistíocht éifeachtach fuíolluisce chun an comhshaol a chosaint agus a fheabhsú, fás sóisialta agus eacnamaíoch a chothú i gcomhréir le Plean Straitéiseach Seirbhísí Uisce UÉ agus Ráiteas Beartais Seirbhísí Uisce Rialtas na hÉireann (WSPS).

Icon

Straitéis oiriúnaitheach a fhorbairt ina bhfuiltear ag súil go mbeidh baint ag torthaí le tionchair luaineacha amhail athrú aeráide agus daonra agus a dheimhniú go mbainfear amach táscairí feidhmíochta agus torthaí leis an straitéis sin ar an gcostas is ísle agus is féidir.

An méid ar a bhfuil comhairliúchán á dhéanamh againn?

Chun dul i ngleic leis na dúshláin atá roimh Cheantar Uirbeach na Gaillimhe. Maigh Cuilinn, agus Baile Átha an Rí, moltar sa dréacht-Straitéis:

  • Dul chun cinn ar Ionad Cóireála Fuíolluisce (WWTP) Réigiúnach nua do Ghaillimh Thoir chun freastal ar riachtanais chóireála fuíolluisce fadtéarmacha an limistéir staidéir agus chun acmhainn, athléimneacht agus cosaint chomhshaoil leordhóthanach a sholáthar go dtí 2080.
  • Feabhsuithe ar acmhainn chóireála ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach agus Bhaile Átha an Rí sa ghearrthéarma chun freastal ar éilimh an daonra. Tá sé beartaithe oibreacha a dhéanamh ar na hionaid seo laistigh de thimthriall infheistíochta 2040.
  • Nuair a dhéanfar an t-ionad Réigiúnach nua i nGaillimh Thoir a choimisiúnú, aistreofar ualaí de réir a chéile ó Inis Caorach agus ó Bhaile Átha an Rí chun brúnna ualaigh ar na hionaid atá ann cheana a laghdú agus an riosca rialála fadtéarmach a bhainistiú. Leanfaidh ionad Inis Caorach ar aghaidh de bheith ag feidhmiú ar acmhainn laghdaithe agus déanfar stáisiún caidéalaithe d’ionad Bhaile Átha an Rí chun ualach a aistriú chuig an ngléasra Réigiúnach nua i nGaillimh Thoir, agus
  • Coinneofar cóireáil dhíláraithe ag Ionaid Cóireála Fuíolluisce Mhaigh Cuilinn agus Bhaile Cláir agus beidh aon uasghráduithe amach anseo bunaithe ar réamh-mheastacháin i dtaobh fás daonra agus eacnamaíoch.

Déanfaidh forbairt WWTP Réigiúnach do Ghaillimh Thoir na nithe seo a leanas:

  • Atreorú an ualaigh fuíolluisce ó chuid thoir Chathair na Gaillimhe ar shiúl ó Ionad Cóireála Fuíolluisce Inis Caorach atá ann cheana féin a chumasú, rud a laghdóidh   an brú ar an mbonneagar atá ann cheana féin, a fheabhsóidh teacht aniar an chórais, agus a thacóidh le fás amach anseo ar bhealach inbhuanaithe, agus
  • Éascú a dhéanamh ar dhíchoimisiúnú Ionad Cóireála Fuíolluisce Bhaile Átha an Rí atá ann cheana féin, agus sreabhadh fuíolluisce ó Bhaile Átha an Rí le caidéalú   chuig an WWTP Réigiúnach nua i nGaillimh Thoir, rud a chuirfidh réiteach fuíolluisce réigiúnach níos inbhuanaithe, níos éifeachtaí ar fáil, réiteach a bhfuil teacht aniar ann.

Chun tacú le seachadadh an WWTP Réigiúnach atá molta do Ghaillimh Thoir, sainaithníodh dhá rogha do shruth éalaithe sceite le tuilleadh measúnaithe agus machnaimh a dhéanamh orthu.

  • Rogha 1: Sruth éalaithe sceite atá suite in oirthear Chuan na Gaillimhe, thart ar 3.5 ciliméadar ón gcladach.
  • Rogha 2: Sruth éalaithe sceite atá suite in iarthar Chuan na Gaillimhe, thart ar 1 chiliméadar ón gcladach.

Ach na roghanna seo a chur chun cinn go dtí an chéad chéim eile, beifear in ann measúnú níos mionsonraithe a dhéanamh, lena n-áirítear breithnithe comhshaoil, teicniúla agus inseachadta, chun eolas a dhéanamh do shainaithint an réitigh is fearr.

Is ionann na roghanna seo agus na réitigh straitéiseacha is inmharthana agus is láidre a sainaithníodh trí phróiseas measúnaithe agus measúnaithe roghanna na Straitéise. Is féidir leis an dá rogha cuspóirí na Straitéise a chomhlíonadh, comhlíonadh rialála fadtéarmach a bhaint amach, an timpeallacht ghlactha a chosaint, agus seirbhís fuíolluisce ina bhfuil teacht aniar a sholáthar thar an tréimhse phleanála 54 bliain.

GWS

Links

Galway WasteWater Strategy QR Code

An chaoi le haighneachtaí a dhéanamh:

Rachfar i mbun comhairliúcháin phoiblí ar feadh ocht seachtaine ón 28 Bealtaine – 23 Iúil 2026.

Ar líne: consult.water.ie

Ríomhphost: gws@water.ie

Post:  Uisce Éireann, Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, 1 Páirc Gnó na Gaillimhe, Bóthar an Chaisleáin Nua Uachtarach, An Daingean, Gaillimh H91 A3EF

Déanfar athbhreithniú ar an aiseolas uile ó pháirtithe leasmhara ar Thuarascáil Dhréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, ar an Measúnacht Straitéiseach Timpeallachta (SEA) – Tuarascáil Chomhshaoil, agus ar an Tuarascáil Measúnachta Cuí (Ráiteas Tionchair Natura) agus breithneofar an t-aiseolas céanna agus leaganacha deiridh de na tuarascálacha seo á n-ullmhú againn.

Ceisteanna Comhairliúcháin

Chun cabhrú le páirtithe leasmhara aighneacht a dhéanamh mar chuid den chomhairliúchán seo, lorgaíonn Uisce Éireann aiseolas ar na ceisteanna seo a leanas; mar sin féin, níl an t-aiseolas teoranta do na ceisteanna seo a leanas:

I ndréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, aithnítear forbairt Ionaid Cóireála Fuíolluisce (WWTP) Réigiúnach nua do Ghaillimh Thoir mar an cur chuige straitéiseach atá molta, mar aon le dhá shruth éalaithe sceite ghaolmhara. An bhfuil aon ní le rá agat faoin gcur chuige molta seo nó faoin bpróiseas measúnaithe a úsáideadh chun na roghanna seo a aithint?

Leagtar amach i gCuid 5 agus i gCuid 10 de dhréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe an mhodheolaíocht a úsáideadh chun bonneagar reatha fuíolluisce a mheas, riachtanais amach anseo a aithint, agus roghanna straitéiseacha fuíolluisce a fhorbairt agus a mheas don limistéar staidéir. An bhfuil aon ní le rá agat faoin modheolaíocht seo?

An bhfuil aon saincheisteanna, faisnéis nó eolas áitiúil breise ann a mheasann tú ba chóir a chur san áireamh agus Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe á forbairt?

Leagtar amach i gCuid 12 de dhréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe an cur chuige atá beartaithe chun an Straitéis a chur i bhfeidhm. An bhfuil aon tuairimí agat maidir leis an gcur i bhfeidhm agus an seachadadh atá beartaithe don Straitéis?

An bhfuil aon ní le rá agat maidir leis an Tuarascáil Chomhshaoil ar an Measúnacht   Straitéiseach Timpeallachta (SEA) agus an Ráiteas Tionchair Natura (NIS) a ghabhann le dréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe?

An bhfuil aon ní eile le rá agat maidir le dréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe?

Déanfar athbhreithniú agus breithniú ar aiseolas na bpáirtithe leasmhara go léir agus muid ag cur Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe i gcrích. Tabharfar aitheantas do gach aighneacht, cuirfear le chéile í i dtuarascáil chomhairliúcháin 2 iad, agus tabharfar freagra orthu i Straitéis deiridh Fuíolluisce na Gaillimhe. Déanfar aighneachtaí ó dhaoine aonair a thuairisciú go hanaithnid agus cuirfear aiseolas ó eagraíochtaí i leith na ndaoine sin.

Comhairliúchán 1

Inár gcéad chomhairliúchán poiblí maidir le Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe, d’iarr muid tuairimí ar an bPáipéar Saincheisteanna, ar Thuarascáil Raon Feidhme na Measúnachta Straitéiseach Timpeallachta agus ar Thuarascáil Scagthástála na Measúnachta Cuí. Bhí an comhairliúchán ar siúl ón 26 Meán Fómhair go dtí an 20 Samhain 2024. Chomh maith le haiseolas a bhailiú, thug an comhairliúchán poiblí seo léargas ar dhearcthaí i leith na straitéise. Tar éis dheireadh chomhairliúchán 1, rinne Uisce Éireann athbhreithniú agus breithniú ar an aiseolas i ndréacht-Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe a cuireadh i láthair le haghaidh Comhairliúchán Poiblí 2 é.

Na Chéad Chéimeanna Eile

Tar éis dheireadh Chomhairliúchán 2, déanfaidh Uisce Éireann athbhreithniú agus breithniú ar an aiseolas a fuarthas ó pháirtithe leasmhara. Foilseofar Straitéis Fuíolluisce na Gaillimhe i bhfómhar na bliana 2026.

GWS Irish Roadmap